Nieruchomosci-online.pl - Tu zaczyna się dom - Tu zaczyna się dom tu zaczyna się dom

Które decyzje WZ dostaniesz na 5 lat?

Zdjęcie z artykułu

Artykuł pochodzi ze „Ściągi z przepisów”

Czytaj cały e-book!

Pobierz
dr Agnieszka Grabowska-Toś

Reforma planowania przestrzennego wprowadziła do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zasadę, że decyzje WZ będą terminowe i będą wygasały po upływie 5 lat od dnia, kiedy stały się prawomocne.

Pierwotnie bezterminowe miały być wyłącznie te decyzje WZ, które stały się prawomocne do 31 grudnia 2025 roku. Zasada ta uległa jednak zmianie na skutek nowelizacji, która weszła w życie 9 grudnia 2025 roku.

Zgodnie z tą regulacją, decyzje o warunkach zabudowy wydawane po 1 stycznia 2026 roku mają być terminowe i wygasną po upływie 5 lat od dnia, w którym staną się prawomocne. Jednak ustawodawca przewidział od tej zasady istotne wyjątki.

Uwaga na wyjątki
Jeżeli właściciel działki złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy przed 16 października 2025 roku, a decyzja zostanie wydana w 2026 roku, to ona również będzie bezterminowa.
Kluczowe znaczenie ma tu wyłącznie data złożenia wniosku, a nie data wszczęcia postępowania. Co istotne, nawet złożenie wniosku niekompletnego przed wskazaną datą nie pozbawia wnioskodawcy prawa do uzyskania decyzji bezterminowej.
Bezterminowe pozostaną również te decyzje WZ, które zostały wydane przed 1 stycznia 2026 roku i przed tą datą nie stały się prawomocne.

Termin 5-letni należy liczyć od dnia, kiedy decyzja stała się prawomocna, a nie ostateczna.

Pojęcia „decyzja ostateczna” i „decyzja prawomocna” nie są tożsame, choć w praktyce często bywają mylone. Jednak z punktu widzenia inwestora, który planuje realizację inwestycji, to prawomocność decyzji WZ ma kluczowe znaczenie.

W dużym uproszczeniu można przyjąć, że decyzja WZ staje się ostateczna, gdy upłynie termin do wniesienia odwołania i żadna ze stron z niego nie skorzysta, albo gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzyma ją w mocy.

Natomiast prawomocność decyzji następuje dopiero wtedy, gdy od rozstrzygnięcia SKO utrzymującego w mocy decyzję WZ nie zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego i upłynie termin na jej wniesienie. Jeżeli natomiast skarga zostanie złożona, decyzja stanie się prawomocna dopiero z chwilą wydania prawomocnego wyroku sądu, który utrzyma ją w mocy.

Bezterminowa decyzja WZ ma istotne znaczenie praktyczne. Daje swobodę w decydowaniu o momencie realizacji inwestycji i eliminuje ryzyko, że w trakcie długotrwałej procedury uzyskiwania pozwolenia na budowę, decyzja WZ wygaśnie.

Jeśli w międzyczasie zostanie uchwalony plan ogólny, może okazać się, że uzyskanie kolejnej decyzji będzie niemożliwe na przykład z uwagi na ograniczenia wynikające z planu ogólnego.

Przykład
15 września 2024 roku właściciel działki wystąpił z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy dla budynku jednorodzinnego. Decyzja o warunkach zabudowy została wydana 10 stycznia 2025 roku. Nikt nie wniósł odwołania i decyzja stała się ostateczna oraz prawomocna 25 lutego 2025 roku. Decyzja ta jest bezterminowa, ponieważ stała się prawomocna przed 1 stycznia 2026 roku.

Przykład
Deweloper wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w listopadzie 2025 roku. Po 5 miesiącach organ wydał decyzję WZ. Od decyzji zostało wniesione odwołanie. SKO rozpatrzyło odwołanie po kolejnych 4 miesiącach i utrzymało w mocy decyzję WZ. Decyzja WZ stała się ostateczna, a z uwagi na niewniesienie skargi do sądu również prawomocna. Ponieważ wniosek o wydanie warunków zabudowy został złożony po 16 października 2025 roku, a decyzja WZ nie stała się prawomocna do 1 stycznia 2026 r., to będzie ona terminowa i wygaśnie po 5 latach od daty jej prawomocności.

Uwaga!

Wszystkie terminowe decyzje WZ, będą obowiązywały jedynie przez 5 lat. Oznacza to, że po upływie tego okresu nie będzie można na ich podstawie występować o pozwolenie na budowę.

Aby tego uniknąć, inwestor powinien wystąpić o wydanie pozwolenia na budowę możliwie jak najszybciej po uprawomocnieniu się decyzji WZ.

Jeżeli w trakcie toczącego się postępowania o pozwolenie na budowę decyzja WZ wygaśnie, starosta odmówi wydania pozwolenia na budowę.

Gdy decyzja WZ wygaśnie w trakcie prowadzonej inwestycji, nie będzie można wystąpić o zmianę pozwolenia na budowę.

Z kolei jeśli na skutek odwołań czy skarg pozwolenie na budowę zostanie uchylone, a w tym czasie decyzja WZ wygaśnie, trzeba będzie rozpoczynać procedurę od nowa i uzyskiwać ponownie decyzję WZ po to, by móc kontynuować postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.

Ważne dla deweloperów i właścicieli działek

  1. Jeśli złożyłeś wniosek o wydanie decyzji WZ przed 16 października 2025 roku lub przed tą datą już ją uzyskałeś, ale nie była ona jeszcze prawomocna, ponieważ sąsiad złożył odwołanie lub skargę do sądu administracyjnego, to Twoja decyzja WZ mimo to będzie bezterminowa.
  2. Jeśli zamierzasz kupić nieruchomość z decyzją WZ, upewnij się, czy jest ona prawomocna i kiedy stała się prawomocna. Zażądaj od sprzedającego przedstawienia zaświadczenia właściwego organu, że nie została wniesiona do sądu administracyjnego skarga od decyzji WZ, a gdy taka skarga została wniesiona – zażądaj przedstawienia prawomocnego wyroku oddalającego tę skargę.
  3. Jeśli kupujesz działkę z decyzją WZ, sprawdź, kiedy inwestor złożył wniosek o jej wydanie. Gdy miało to miejsce po 16 października 2025 roku, decyzja WZ jest terminowa. Pamiętaj, że masz tylko 5 lat, by przygotować projekt budowlany i uzyskać pozwolenie na budowę.


 

 

Cykl „Ściąga z przepisów” powstaje we współpracy merytorycznej z Kancelarią Radców Prawnych – Kania Stachura Toś

 

dr Agnieszka Grabowska-Toś

dr Agnieszka Grabowska-Toś - Radczyni prawna, od 15 lat wspólnik zarządzający Kancelarii Radców Prawnych Kania
Stachura Toś świadczącej kompleksową obsługę prawną inwestycji deweloperskich
oraz podmiotów z branży nieruchomości. Ekspertka z zakresu prawa budowlanego, inwestycji budowlanych i nieruchomości.
Reprezentuje inwestorów w postępowaniach administracyjnych i sądowych związanych
z procesem inwestycyjnym. Prowadzi i koordynuje procesy due diliigence nieruchomości.
Komentatorka zmian legislacyjnych dotyczących nieruchomości i procesu inwestycyjnego.
Od 2023 roku ekspertka Komitetu ds. Nieruchomości przy Krajowej Izbie Gospodarczej. Autorka licznych materiałów edukacyjnych i publikacji, m.in. na łamach „Rzeczpospolitej”,
„Gazety Prawnej”, prawo.pl, money.pl. Autorka bloga dla deweloperów Jakim-prawem.pl.

Zobacz także

Zamknij