Tworzenie wspólnego gospodarstwa domowego często jest kojarzone ze ślubem oraz z założeniem rodziny, a wiążący mianownik w osiągnięciu tego celu to posiadanie wspólnego kredytu hipotecznego. Niestety, nie bez powodu mówi się o tym, że kredyt hipoteczny potrafi złączyć ludzi bardziej niż ślub. Nabywanie na kredyt nieruchomości we dwoje zawsze daje większe możliwości w zdolności kredytowej niż w pojedynkę.

Co się dzieje z kredytem na wspólną nieruchomość, gdy nie chcemy już wspólnie żyć?

Rozwód lub rozstanie, nawet gdy związek nie był formalny, nie zwalnia żadnej ze strony z płacenia raty, co oznacza, że zobowiązanie jest nadal wspólne, a środki na koncie co miesiąc muszą być zapewnione na spłatę kredytu.

Zrozumiałe jest, to że w następstwie rozpadu związku każdy z kredytobiorców będzie chciał uporządkować sprawę wspólnej nieruchomości i wspólnego zobowiązania tak, by móc tworzyć swoje życie z czystą kartą. Możliwości uporządkowania wspólnego zobowiązania jest kilka, lecz głównie wybieramy takie, na jakie nas stać.

Najprostszy sposób to sprzedaż wspólnej nieruchomości, spłata automatyczna pozostałej kwoty kredytu oraz podział na byłych małżonków nadwyżki ze sprzedaży. Kredyt jako wspólne zobowiązanie tym samym znika i każdy zaczyna żyć osobno na własny rachunek.

Natomiast często osoby będące w związku jeszcze przed rozwodem zaczynają żyć osobno. Niestety, życie pod jednym dachem nie przyśpieszy rozwodu w sądzie. W konsekwencji wychodzi nam klasyczny przykład: jedna ze stron wciąż korzysta z mieszkania, ciągle obciążona kredytem, a druga opłaca najem, uważając, że nie musi się dokładać do raty kredytu. Bank nie weryfikuje, kto wpłacił pieniądze na konto, gdy rata nie wpłynie w terminie; to opóźnienie zostanie odnotowane w raporcie BIK u każdego kredytobiorcy. Warto płacić na czas i nie tracić czasu na kłótnie.

Natomiast warto też wiedzieć, że gdy dojdzie do rozwodu dla przykładu w marcu, a sprzedaż mieszkania, która równa się ze spłatą wspólnego zobowiązania, zajdzie w lipcu tego samego roku, to kredytobiorca, który sam płacił całą ratę przez okres od rozwodu w marcu do sprzedaży w lipcu, może wnieść osobną sprawę byłemu małżonkowi o spłatę po połowie poniesionych kosztów na raty za podany w przykładzie okres.

Drugim rozwiązaniem jest odłączenie jednego z kredytobiorców od kredytu, co oznacza, że osoba, która chce, aby nieruchomość została przepisana na nią, również musi przenieść kredyt na siebie. Rozwiązanie to jest wybierane, gdy przeprowadzka w nowe miejsce może wprowadzić chaos w tryb szkolny dzieci lub w dojazd do miejsca pracy docelowego właściciela mieszkania.

Pierwszym krokiem w tym zabiegu jest zawnioskowanie o takie rozwiązanie w banku, gdzie jest już kredyt hipoteczny, lecz banki niechętnie odłączają od obecnego kredytu drugiego kredytobiorcę.

Sensownym rozwiązaniem jest przeniesienie kredytu do innego banku, a wnioskujący, który ma być jedynym właścicielem mieszkania, musi mieć zdolność kredytową na kwotę kredytu, jaka zostaje do spłaty. Jeśli nieruchomość była kupiona kilka lat wcześniej za np. za 300 tys., w momencie spłaty może być warta dwukrotnie więcej, a kwota kredytu jest z pewnością mniejsza niż przed laty, co korzystnie wpływa na LTV kredytu i tym samym możliwości wyboru oferty z banku.

Jak bank liczy zdolność kredytową po rozwodzie?

Gdy o kredyt wnioskuje były małżonek, któremu przyznano opiekę nad dzieckiem z przyznanymi alimentami, to warto, by wniosek ten złożył on dopiero gdy ma już w ręku prawomocny wyrok rozwodowy oraz chociaż jeden wpływ na konto zasądzonych alimentów. Alimenty nie są traktowane jako dodatkowy dochód, lecz obniżają w kalkulatorze bankowym koszty związane z opieką nad dzieckiem.

Sprawdź, jaką masz zdolność kredytową

Prócz wymaganej zdolności kredytowej od przyszłego jedynego właściciela mieszkania bank wymaga notarialnego zapisu umownego między byłymi małżonkami stwierdzającego, że osoba odłączająca się od kredytu nie będzie rościć żadnych praw do nieruchomości.

Dodatkowo, jeśli były małżonek odłączony od mieszkania i zobowiązania będzie chciał być częściowo spłacony (ponieważ takie były ustalenia eksmałżonków) oraz takie ustalenia zostaną zawarte w umowie notarialnej wymaganej przez bank, to bank, który udzieli nowego kredytu, nie uruchomi transzy bankowej do czasu, gdy nie otrzyma potwierdzenia spłaty byłego małżonka wynikającej z powyższej umowy.

Zapis spłaty nie jest wymagany przez bank. Musi jedynie wybrzmieć informacja o braku roszczeń do nieruchomości osoby odłączonej od kredytu.

Przeniesienie kredytu na jednego kredytobiorcę pozwala zachować wcześniej zaaranżowane mieszkanie, co pomaga uniknąć dodatkowych remontów i przeprowadzek, lecz wiąże się z wymaganymi na odpowiednim poziomie dochodami. Chcąc uzyskać z banku rozsądną ofertę, warto uzbroić się w cierpliwość – nawet do 3 miesięcy, aby pomyślnie sfinalizować proces kredytowy.

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Anna Stryczek - Ekspertka finansowa w ANG Odpowiedzialne Finanse, firmie pośrednictwa finansowo-ubezpieczeniowego, od 2017 roku. Jej specjalizacją są kredyty hipoteczne i gotówkowe. Od 13 lat zajmuje się tematyką kredytów hipotecznych. Przez siedem lat zdobywała doświadczenie w strukturach bankowych. Absolwentka Wyższej Szkoły Bankowej i Uniwersytetu Gdańskiego. W pracy kluczowa jest dla niej etyka zawodowa w obsłudze klienta. Działa głównie w Gdańsku i regionie pomorskim. Zajmuje się również pośrednictwem sprzedaży mieszkań.