Dotychczas kto przed zakupem telewizora porównał ceny w dziesięciu sklepach, uchodził za rozsądnego. Kto porównał oferty kredytu w pięciu bankach, psuł sobie BIK. I nie był to mit, bo każdy wniosek zostawiał w bazie ślad, który obniżał ocenę punktową, a przy większej liczbie zapytań potrafił zamknąć drogę do finansowania na kilka miesięcy. Latem 2026 roku ten niekorzystny mechanizm przestał istnieć.

Po zmianach zapytania, które nie zakończą się kredytem, znikają z bazy po czternastu dniach, a scoring w ogóle przestaje je uwzględniać. Dla kupujących nieruchomość to duża zmiana.

Zmiana ta przyszła w dwóch krokach.

1. 28 czerwca 2026 roku zaczął obowiązywać nowy model oceny punktowej – scoring uwzględnia odtąd także pożyczki pozabankowe i płatności odroczone, a z wyliczeń zniknęły wnioski, które nie zakończyły się zaciągnięciem zobowiązania.
2. Od 1 lipca 2026 r. zapytania bez udzielonego finansowania są automatycznie kasowane po 14 dniach i nie trafiają już do instytucji finansowych.

Efekt BIK opisał w swoim poradniku jednym zdaniem – przy wyliczaniu oceny punktowej nie są brane pod uwagę żadne zapytania. Liczą się terminowość spłat, bieżąca aktywność finansowa i długość historii kredytowej.

Do zmiany doprowadził regulator. W marcu 2025 roku prezes UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające i badał, czy sposób liczenia scoringu nie ogranicza konkurencji między bankami. Urząd opisał przypadek konsumenta, któremu zapytania z kilku banków w ciągu miesiąca wyraźnie obniżyły ocenę, mimo że nie dostał żadnej odmowy i spłacał wszystko w terminie. Sektor bronił się deduplikacją, bo wnioski o ten sam rodzaj kredytu złożone w ciągu 14 dni liczyły się jak jedno zapytanie. Przy hipotece ta ochrona zawodziła. Kredyt mieszkaniowy zdobywa się pod presją terminu rezerwacji, a zebranie wiążących ofert z kilku banków zajmuje więcej niż dwa tygodnie. Klient robił dokładnie to, co podpowiada rozsądek lub brak dobrego pośrednika u boku i tracił za to punkty.

Przy hipotece o wszystkim decyduje jeden szczegół. Zasada 14 dni ma wyjątek zapisany na stronie BIK: zapytanie znika, jeśli nie doszło do umowy ani bank nie zgłosił dłuższego procesowania wniosku lub przyszłej daty decyzji. A proces hipoteczny niemal zawsze trwa dłużej niż dwa tygodnie. Ustawa daje bankowi 21 dni na decyzję od złożenia kompletu dokumentów, a cała procedura razem z wyceną nieruchomości zajmuje w praktyce od czterech do sześciu tygodni. Do tego bank może sprawdzić BIK więcej niż raz: przy analizie wniosku, przed wydaniem decyzji, czasem jeszcze przed podpisaniem umowy. Zapytanie w trwającym procesie nie zniknie więc w czternastym dniu, tylko poczeka na rozstrzygnięcie. Kasowany jest dopiero wniosek zamknięty bez umowy – odrzucony albo porzucony. Taki wpis nie wisi już w bazie przez 12 miesięcy na widoku kolejnych banków. A ponieważ nowy model nie liczy żadnych wniosków bez finansowania, dawne nieudane podejście przestało obciążać ocenę punktową niezależnie od tego, kiedy miało miejsce.

W praktyce zakupowej najwięcej zmienia się przy umowie przedwstępnej. Dobrze skonstruowana klauzula kredytowa wymaga udokumentowania starań w co najmniej dwóch bankach, więc kupujący składał równolegle dwa lub trzy wnioski z ostrożności, żeby jedna odmowa nie przekreśliła transakcji i zadatku. Dotąd taka strategia miała ukryty koszt w postaci śladów w BIK. Teraz nie kosztuje ani punktu. Odeszła przy okazji do historii cała doradcza tradycja: bezpieczne limity trzech, czterech zapytań miesięcznie, odczekiwanie kwartału po serii wniosków, pisma do banków o usunięcie zapytań i płatne czyszczenie BIK. Zniknęło ryzyko nadgorliwego pośrednika albo porównywarki, które sprawdzały klienta w kilkunastu bankach naraz i blokowały mu finansowanie na długie miesiące.

Zdolność kredytowa a scoring

Trzeba przy tym jasno oddzielić scoring od zdolności kredytowej, bo te pojęcia wciąż się mylą. Ocena punktowa BIK to jeden z sygnałów wejściowych. Zdolność powstaje w banku i wynika z dochodów, kosztów utrzymania, zobowiązań oraz wewnętrznych polityk ryzyka. Rata pożyczki obniża zdolność tak samo jak przed reformą, bank zna wnioski złożone u niego samego, a decyzje zapadają w pełni automatycznie, więc o wyniku przesądzają dane w systemie, nie przychylność analityka, którego w tym procesie po prostu nie ma. BIK skasował dane u siebie 1 lipca, natomiast jak poszczególne banki przestroiły własne systemy i polityki decyzyjne, tego z zewnątrz nie widać i uczciwie trzeba przyznać, że wiedzieć nie będziemy.

Sprawdź, jaką masz zdolność kredytową

Aktywność pożyczkowa jak na dłoni

Nowy model zabrał zapytania i dołożył w zamian pełny obraz aktywności pożyczkowej, razem z płatnościami odroczonymi. Dla osób rzetelnie spłacających raty w sklepach internetowych to potencjalny atut. Dla korzystających z wielu drobnych pożyczek obraz robi się mniej wygodny. Statystyki BIK dają do myślenia – przeciętny klient segmentu pożyczek niskokwotowych sięga po nie dziesięć razy w roku, a co czwarty dobrze spłacający przestaje regulować zobowiązania w ciągu roku od pierwszej takiej pożyczki. Algorytm zna te liczby i ocenia podobieństwo do tego profilu chłodno i konsekwentnie.

Zmiana z lipca porządkuje coś, co latami wypaczało zachowania kupujących. System karzący za porównywanie ofert uderzał w klientów, na których bankom powinno zależeć najbardziej – przygotowanych, cierpliwych i liczących. Teraz przewaga wraca do osób, które odrobią pracę domową. Kto porówna oferty na symulacjach, złoży wnioski rozważnie i przypilnuje terminów z umowy przedwstępnej, zyska dokładnie tyle, ile wynika z różnicy marż i prowizji. Bez ukrytej opłaty za dociekliwość.

Jak sprawdzić swój BIK krok po kroku

Ściąga dla każdego, kto planuje kredyt albo po prostu pilnuje swoich danych:

1. Załóż konto na bik.pl
Przygotuj dane z dowodu osobistego i numer PESEL. Tożsamość potwierdzisz najszybciej aplikacją mObywatel, bez skanów i przelewów. Rejestracja zajmuje kilka minut.

2. Pobierz raport BIK
Raport kupisz pojedynczo albo w pakiecie z alertami. Dokument dostajesz od ręki jako PDF. Zamiast raportu możesz raz na 6 miesięcy pobrać bezpłatną kopię danych na podstawie RODO, bez oceny punktowej.

3. Przeczytaj raport z ołówkiem w ręku
Na górze trzy wskaźniki: przeszłość, teraźniejszość i perspektywa. Dalej ocena punktowa, aktywne zobowiązania, osobna sekcja zakupów z odroczoną płatnością oraz ewentualne zaległości z bazy BIG InfoMonitor. Szukasz obcych kredytów, zapomnianych rachunków i groszowych zaległości.

4. Wyjaśnij błędy u źródła
BIK jest administratorem danych i sam niczego nie poprawia. Nieaktualny lub błędny wpis koryguje instytucja, która go przekazała. Napisz do niej, na odpowiedź ma do 30 dni.

5. Pomyśl o stałej ochronie
Dobrą opcją są alerty BIK, płatna usługa z powiadomieniem o każdym zapytaniu na Twoje dane. Bezpłatnie zastrzeżesz PESEL w mObywatelu. Cofnij zastrzeżenie na czas analizy wniosku kredytowego, inaczej bank nie udzieli finansowania.

Pamiętaj – sprawdzanie własnego raportu nie jest zapytaniem kredytowym i nie obniża oceny punktowej. Możesz to robić tak często, jak chcesz. I warto robić to regularnie.

BIK na osi czasu przy kredycie hipotecznym

Kiedy sprawdzać, co robić i co dzieje się z zapytaniem po zmianach z lipca 2026 roku:

4 do 6 tygodni przed wnioskiem, a najlepiej stale
Pobierz swój Raport BIK. Sprawdzenie samego siebie nie wpływa na ocenę. Szukasz kredytów wziętych na Twoje skradzione dane, zapomnianych rachunków i groszowych zaległości. Na co dzień miej zastrzeżony PESEL w mObywatelu, a na czas analizy wniosku cofnij zastrzeżenie. Dobrą opcją są też płatne Alerty BIK: powiadomienie o każdym zapytaniu na Twoje dane.

3 do 4 tygodni przed wnioskiem
Porządki. Zamknij nieużywane karty i limity w koncie, bo bank traktuje każdy przyznany limit jak obciążenie dochodu. Ureguluj raty BNPL. Nie wszystko trzeba zamykać przed decyzją: bank przyjmie we wniosku oświadczenie o zamknięciu zobowiązania, gdy limit lub rata rzutuje na wnioskowanej kwocie.

48 godzin przed wnioskiem
Pobierz świeży raport i sprawdź swoje szanse w Analizatorze Kredytowym BIK. Działa z raportem nie starszym niż 48 godzin. Oferty banków porównuj symulacjami, do tego nie trzeba wniosków.

Dzień 0. Składasz wniosek
Bank wysyła zapytanie do BIK. Ocena scoringowa pojawia się w systemie banku od razu po wprowadzeniu wniosku, to pierwszy etap procesu. Nie składaj wszystkich wniosków naraz. Zalew zdublowanych wniosków wydłuża kolejki w bankach i klienci sami sobie fundują opóźnienia. Pośredniku, to lekcja także dla Ciebie.

Dzień 14. Granica zapominania
Zapytanie bez udzielonego finansowania jest kasowane z bazy BIK. Twoje zapytanie hipoteczne nie znika, bo bank zgłasza dłuższe procesowanie wniosku. Wpis czeka na rozstrzygnięcie.

Do 21 dni. Decyzja kredytowa
Ustawowy termin liczony od złożenia kompletu dokumentów. Tempo zależy od wielu zmiennych: bywa, że decyzja z umową kredytową jest gotowa w dwa dni robocze, bywa, że proces ciągnie się dwa miesiące. Bank może w tym czasie sprawdzić BIK ponownie.

Finał. Dwa scenariusze
Umowa podpisana: zapytanie zostaje jako początek historii kredytu. Umowy brak: wpis znika po 14 dniach od zamknięcia sprawy i nie obciąża kolejnych podejść. Na scoring nie wpływał od początku.

Najważniejsza zasada nowego systemu – przy wyliczaniu oceny punktowej BIK nie są brane pod uwagę żadne zapytania. Liczą się terminowość spłat, bieżąca aktywność finansowa i długość historii kredytowej.

Źródła: bik.pl, media.bik.pl, UOKiK. Stan na lipiec 2026.

Chcesz być na bieżąco?
Dołącz do newslettera

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny. Jego treść nie stanowi porady prawnej, podatkowej, finansowej czy z zakresu obrotu nieruchomościami. W celu uzyskania profesjonalnego wsparcia, skonsultuj się ze specjalistą, który zaoferuje ekspercką poradę dopasowaną do twoich potrzeb i indywidualnej sytuacji: https://www.nieruchomosci-online.pl/agenci.html

Kornelia Szmit - Wykładowczyni, ekspert finansowy w ANG Odpowiedzialne Finanse S.A., pośrednik nieruchomości, popularyzatorka nauki, ekspert grup doradczych dot. polityki mieszkaniowej i REiT przy Ministerstwie Rozwoju i Technologii, prowadząca w social mediach stronę @praktycznieofinansach (IG).