Średnio 7 na 10 Polaków deklaruje przywiązanie do swojego miejsca zamieszkania, a 4 na 10 nie wyobraża sobie życia gdzieś indziej. To jednak obraz całego kraju. Gdy spojrzymy na Polskę regionalnie, różnice stają się znacznie bardziej wyraźne – dotyczą zarówno siły przywiązania do miejsca, jak i mobilności, planów przeprowadzkowych, podejścia do pracy czy oceny jakości życia. W projekcie „To my. Lokalnie 2026” przebadaliśmy ponad 4 tys. Polaków ze wszystkich województw. Chcieliśmy sprawdzić, na ile mieszkamy tam, gdzie chcemy, a na ile decydują o tym okoliczności, co wiąże nas z danym miejscem oraz co mogłoby skłonić nas do zmiany.

W jednym z innych tegorocznych badań, przeprowadzonym wśród osób aktywnie poszukujących nieruchomości, najczęściej wskazywanym oczekiwaniem wobec agenta była znajomość lokalnego rynku. Warto jednak rozumieć ją szerzej niż tylko jako wiedzę o cenach, podaży czy liczbie transakcji. Lokalny rynek to także ludzie – ich potrzeby, przyzwyczajenia, ograniczenia, motywacje i sposób myślenia o miejscu, w którym żyją. Dla pośrednika właśnie taka wiedza może być podstawą trafniejszego doradztwa i budowania długofalowych relacji z klientami.

Mobilność i skłonność do zmian dzielą Polskę

Badanie wyraźnie pokazuje, że decyzje o zmianie miejsca zamieszkania częściej wynikają z pragmatyki niż z samej potrzeby zmiany. Szczególnie silnym czynnikiem pozostaje zatrudnienie. Można powiedzieć, że nasza mobilność zawodowa jest większa niż mieszkaniowa: niekoniecznie chcemy się przeprowadzać, ale jesteśmy gotowi rozważać zmianę, jeśli wymaga tego sytuacja zawodowa.

Na podstawie wyników można wyróżnić kilka grup województw o podobnych charakterystykach.

Są regiony o bardzo silnym przywiązaniu do miejsca, niewielkiej mobilności i małej skłonności do przeprowadzki, nawet jeśli możliwości zawodowe nie należą tam do najlepszych. Dobrym przykładem jest Podlasie. Tylko 15% mieszkańców tego województwa planuje szukać zatrudnienia poza swoim miejscem zamieszkania, podczas gdy w niektórych regionach odsetek ten sięga 40, a nawet 50%. Jednocześnie ponad połowa mieszkańców Podlasia nie wyobraża sobie życia gdzie indziej – to najwyższy wynik w kraju. Podobny mechanizm widać w województwie warmińsko-mazurskim. Mieszkańcy wyjątkowo wysoko oceniają tam przyrodę i otoczenie, w którym żyją. Nawet mimo wyraźnie dostrzeganych problemów z rynkiem pracy skłonność do zmiany miejsca zamieszkania pozostaje stosunkowo niska.

Inaczej wygląda sytuacja w południowej Polsce. Na Podkarpaciu czy w Małopolsce przywiązanie do miejsca również jest bardzo silne, ale problemy związane z zatrudnieniem częściej skłaniają mieszkańców do poszukiwania pracy poza miejscem zamieszkania. Lokalna więź pozostaje więc mocna, jednak coraz częściej zderza się z ekonomiczną koniecznością.

Jeszcze bardziej wyraźnie widać to w województwie świętokrzyskim i na Lubelszczyźnie. Mieszkańcy potrafią wysoko oceniać swoje otoczenie, przyrodę czy wybrane elementy infrastruktury, a mimo to znaczna część z nich rozważa zmianę z powodów zawodowych. W województwie świętokrzyskim takie plany deklaruje 47% badanych, a w lubelskim 44%. W tym drugim przypadku problem szczególnie mocno uwidacznia się poza Lublinem.

Są też części Polski, w których mobilność wydaje się bardziej naturalnym elementem życia, a więź z miejscem jest słabsza. Widać to m.in. w województwach zachodniopomorskim, lubuskim i wielkopolskim. Niebagatelne znaczenie ma tu bliskość zachodniej granicy. W Wielkopolsce co trzeci badany rozważa podjęcie pracy za granicą.

Wreszcie mamy regiony, w których impulsem do zmiany nie jest wyłącznie praca. Mieszkańcy słabiej oceniają tam ceny i dostępność mieszkań, rozwój infrastruktury, dostęp do ochrony zdrowia czy jakość powietrza. W takich miejscach słabsze okazuje się również przywiązanie do regionu. Ten obraz widoczny jest m.in. w województwie łódzkim, kujawsko-pomorskim czy mazowieckim. Charakterystyczne są tam również duże różnice między mieszkańcami miast wojewódzkich a osobami żyjącymi w pozostałych częściach regionu.

Na mapie Polski szczególnie wyróżnia się natomiast Pomorze. To najczęściej wskazywana wymarzona destynacja mieszkaniowa – 13% badanych wybrałoby życie nad morzem, gdyby kwestie finansowe nie miały znaczenia. Jednocześnie jest to region bardzo mobilny, z najwyższym udziałem osób, które przeprowadzały się wielokrotnie, oraz tych, które mieszkają w obecnym miejscu krócej niż trzy lata.

Przywiązanie vs uwięzienie

Różnice nie są bez znaczenia dla rynku

Te regionalne charakterystyki mają bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie lokalnych rynków nieruchomości. Inaczej będzie wyglądał rynek w miejscu, którego mieszkańcy silnie się z nim identyfikują i szukają nieruchomości przede wszystkim w najbliższej okolicy, a inaczej tam, gdzie częściej rozważane są wyjazdy, zmiana miasta, przeprowadzka na wieś czy wyjazd za granicę.

Znaczenie ma również sposób, w jaki Polacy wchodzą w posiadanie nieruchomości. Regionalnie różni się chociażby skala dziedziczenia. Najwyższy udział badanych, którzy odziedziczyli obecną nieruchomość, zanotowaliśmy w województwie podkarpackim, najniższy natomiast w świętokrzyskim. Może to wpływać zarówno na lokalną podaż, jak i na możliwości finansowe mieszkańców przy podejmowaniu kolejnych decyzji mieszkaniowych.

W województwie świętokrzyskim dodatkowym elementem są bardzo duże różnice między Kielcami a pozostałą częścią regionu. To dobry przykład pokazujący, że nawet dane wojewódzkie nie zawsze wystarczają do pełnego zrozumienia lokalnego rynku.

Regionalnie różnimy się również pod względem zadowolenia z miejsca zamieszkania. Najwyższe poczucie bezpieczeństwa deklarują mieszkańcy Podkarpacia – 80% badanych – a niewiele niższe wyniki odnotowaliśmy w województwach lubuskim i warmińsko-mazurskim, odpowiednio 79% i 78%. Warmińsko-mazurskie należy również do regionów najwyżej ocenianych pod względem ogólnych warunków do życia.

Coraz większe znaczenie ma także jakość otoczenia, a szczególnie powietrza. Polacy zwracają na to uwagę nie tylko w kontekście negatywnym, ale coraz częściej widzą znaczenie wysokiej jakości powietrza. W województwie śląskim z jakości powietrza zadowolonych jest tylko 45% mieszkańców. Dla porównania na Podlasiu oraz Warmii i Mazurach odsetek ten sięga 77%. To jednocześnie regiony, w których szczególnie wysoko oceniane są tereny zielone i kontakt z naturą.

Co ciekawe, nawet tam, gdzie mieszkańcy zauważają różne braki swojego miejsca zamieszkania, w ich wypowiedziach bardzo często pojawia się swoiste „ale”. Niedogodności rekompensują cisza, spokój i bliskość natury. To właśnie te określenia należały do najczęstszych w ponad 3,5 tys. otwartych wypowiedzi zebranych w całej Polsce. Sam „spokój” pojawił się 704 razy, a „cisza” ponad 350 razy.

Zadowolenie vs frustracja

A marzenia?

Zmienia się także nasze wyobrażenie o idealnym miejscu do życia. Jeszcze niedawno symbolem mieszkaniowego sukcesu dla wielu osób było centrum dużego miasta. Dzisiaj coraz częściej cenimy miejsca spokojniejsze, zapewniające kontakt z naturą, większą przestrzeń i możliwość odpoczynku od intensywnego miejskiego rytmu.

Gdyby finanse nie miały żadnego znaczenia, zaledwie 8% Polaków wybrałoby centrum dużego miasta. Znacznie częściej wskazywana jest spokojna dzielnica dużego miasta – wybiera ją 19% badanych – oraz wieś, którą wskazuje 17%. Co dziesiąty Polak chciałby natomiast zamieszkać nad morzem.

Co ciekawe, stosunkowo niewielu z nas marzy o życiu za granicą. Taki kierunek znacznie częściej pojawia się w konkretnych planach niż w wyobrażeniach o idealnym miejscu do życia. Jest raczej efektem kalkulacji, poszukiwania lepszych perspektyw zawodowych czy poprawy sytuacji materialnej.

Co czwarty Polak rozważa dziś wyjazd za granicę z powodów życiowych lub zawodowych. Najczęściej takie plany pojawiają się w województwie świętokrzyskim – 31%, dolnośląskim – 29% oraz wielkopolskim – 27%. To kolejny dowód na to, że miejsce, w którym chcemy żyć, i miejsce, do którego jesteśmy gotowi się przeprowadzić, nie zawsze są tym samym.

Podsumowanie

Polski rynek nieruchomości nie jest jednym rynkiem, lecz zbiorem lokalnych rzeczywistości, które różnią się znacznie bardziej, niż pokazują dane ogólnopolskie. O decyzjach mieszkaniowych przesądzają nie tylko ceny i dostępność ofert, lecz także lokalny rynek pracy, więzi rodzinne, poczucie bezpieczeństwa, jakość otoczenia czy przywiązanie do regionu. Dla pośrednika oznacza to, że znajomość lokalnego rynku powinna obejmować również znajomość ludzi, którzy ten rynek tworzą. Im lepiej rozumiemy ich motywacje, ograniczenia i aspiracje, tym trafniej możemy odpowiadać na ich potrzeby. W praktyce właśnie ta wiedza może coraz częściej odróżniać pośrednika, który jedynie obsługuje transakcję, od doradcy, który pomaga klientowi podjąć dobrą decyzję o miejscu do życia.

Anna Zachara-Widła - Customer Voice Expert w Nieruchomosci-online.pl. Badaczka z blisko 20-letnim doświadczeniem. Od 2025 r. odpowiada w portalu za realizację badań, które pokazują rynek nieruchomości nie przez pryzmat klasycznych danych, ale oczami ludzi – kupujących, sprzedających, wynajmujących. Ideą tych badań jest nie tylko analiza potrzeb uczestników rynku, ale przede wszystkim poznanie ich opinii, postaw oraz zrozumienie codziennych decyzji – tych, które często wynikają z życiowych zmian i emocji, a nie tylko z kalkulacji. W przeszłości realizowała liczne projekty badawcze m.in. w Polskiej Radzie Centrów Handlowych, Polpharmie, „Dzienniku Gazecie Prawnej” i wydawnictwie INFOR, a także w Onkofundacji Alivia, która wspiera osoby chore onkologicznie.