Notariuszowi za wykonaną przez niego pracę przysługuje wynagrodzenie, które jest określane mianem taksy notarialnej. Nie może on jednak dowolnie kształtować swoich cen, lecz musi się mieścić w określonych limitach. Kwota, którą ma otrzymać, nie może być wyższa niż maksymalne stawki taksy notarialnej, które są właściwe dla danych czynności. Ich wysokość jest regulowana przepisami prawa, a konkretnie rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy.
Co to jest taksa notarialna?
| Taksa notarialna to regulowane prawnie wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu (np. przy zakupie nieruchomości), którego wysokość zależy głównie od wartości transakcji i stanowi tylko część całkowitych kosztów obejmujących także podatki oraz opłaty sądowe. |
W polskim systemie prawnym przeniesienie własności nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego. Notariusz pełni w tym procesie funkcję osoby zaufania publicznego, której zadaniem jest zabezpieczenie interesów wszystkich stron transakcji.
Zakres wykonywanych przez notariusza czynności ma bezpośredni wpływ na wysokość jego wynagrodzenia, czyli taksy notarialnej. Podstawowym czynnikiem wpływającym na wysokość taksy notarialnej przy zakupie nieruchomości jest wartość przedmiotu transakcji, czyli cena zakupu wskazana w umowie. Im wyższa wartość nieruchomości, tym wyższa maksymalna stawka notarialna. Stawki maksymalne są ustalane progowo, w zależności od wartości transakcji. Przykładowo, dla niższych kwot obowiązują stawki ryczałtowe, natomiast przy wyższych wartościach stosuje się system procentowy z górnym limitem. Dla uproszczenia można przyjąć, że przy zakupie mieszkania lub domu o wartości kilkuset tysięcy złotych taksa notarialna najczęściej wynosi od kilkuset do kilku tysięcy złotych netto, do których należy doliczyć podatek VAT w wysokości 23 proc.
Taksa notarialna nie jest jedynym kosztem ponoszonym w kancelarii notarialnej. Kupujący musi liczyć się również z innymi opłatami, które notariusz pobiera jako płatnik i przekazuje odpowiednim instytucjom. Do najważniejszych należą:
- podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 proc. wartości nieruchomości na rynku wtórnym (nie dotyczy zakupu pierwszej nieruchomości),
- opłata sądowa za wpis do księgi wieczystej,
- opłata za założenie księgi wieczystej, jeśli jej brak,
- koszty wypisów aktu notarialnego.
W przypadku zakupu nieruchomości od dewelopera podatek PCC nie występuje, ponieważ transakcja objęta jest podatkiem VAT.
Zgodnie z przepisami strony umowy mogą dowolnie ustalić, kto ponosi koszty notarialne. W praktyce rynkowej przyjęło się, że większość opłat, w tym taksę notarialną, pokrywa kupujący. Nie jest to jednak reguła bezwzględna i może podlegać negocjacjom, szczególnie na rynku pierwotnym lub przy transakcjach komercyjnych. W przypadku umów przedwstępnych koszty notarialne zazwyczaj ponosi strona, która inicjuje sporządzenie aktu. Warto zapytać notariusza o pełne zestawienie kosztów jeszcze przed podpisaniem umowy, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek finansowych.
Dowiedz się więcej:
-
Jakie znaczenie przy zakupie domu ma akt notarialny?
-
Jakie poniesiesz koszty przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego?
-
Co wybrać przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego – zadatek czy zaliczkę?
-
Jakie są obowiązki notariusza przy zakupie domu?
