Są książki, które obiecują zmianę życia, i są takie, które uczą, jak radzić sobie z tym, które już masz. Myśl jak grecki filozof Donalda J. Robertsona należy do tej drugiej kategorii. Nie sprzedaje szybkich zwycięstw ani spektakularnych przemian. Zamiast tego proponuje coś mniej widowiskowego, ale znacznie bardziej użytecznego.

To nie lektura o greckiej filozofii w szerokim sensie. To książka o Sokratesie i o niewygodnej metodzie, którą się posługiwał. Niewygodnej, bo polegającej na zadawaniu pytań, na które nie ma szybkich odpowiedzi. A my, współcześnie, szybkie odpowiedzi lubimy bardziej niż dobre pytania.

Robertson nie rekonstruuje jednak życia Sokratesa jak historyk. Wciąga nas w dialogi filozofa z jego uczniami. I raczej używa ich jako narzędzia, prezentuje model myślenia, który można przełożyć na współczesne warunki. Nie mówi, co masz myśleć. Pokazuje, jak podważać to, co już myślisz.

Metoda Sokratesa szybko rozbraja pewność siebie. Robertson dobrze pokazuje ten mechanizm – polega on na zadawaniu pytań, które prowadzą do momentu, w którym orientujesz się, że Twoje przekonania są mniej stabilne, niż Ci się wydawało. Dzięki temu okazuje się, jak blisko tej starożytnej metodzie do współczesnej psychologii. Kwestionowanie automatycznych wniosków, rozbrajanie przekonań, szukanie luk w rozumowaniu – brzmi bardziej jak sesja u terapeuty niż wykład z filozofii. I to właśnie największa siła tego tytułu, że nie zatrzymuje się na ideach, tylko próbuje przełożyć je na praktykę.

Sokrates u Robertsona to antidotum na współczesność.

Sedno książki nie tkwi więc w tym, że dowiesz się czegoś nowego o Sokratesie, choć dowiesz się sporo. Polega na tym, że zaczynasz zauważać, jak bardzo Twoje myślenie działa na autopilocie. Nie daje gotowych odpowiedzi i to może frustrować. Zamiast porządkować świat, wprowadza w nim kontrolowany nieporządek. Zostawia czytelnika w stanie lekkiego przesunięcia – wystarczającego, by zacząć inaczej przyglądać się temu, co wcześniej wydawało się oczywiste.

Dominika Studniak - Od 2010 r. związana z portalem Nieruchomosci-online.pl. Realizuje projekty związane z administrowaniem portalami internetowymi i ich optymalizacją, copywritingiem i content marketingiem. Redaktor naczelna bloga Nieruchomosci-online.pl. Redaktor prowadząca e-magazynu „ESTATE”.