Rozgraniczenie nieruchomości to procedura prawno-geodezyjna, której celem jest dokładne ustalenie przebiegu granic między sąsiadującymi działkami. Jest to proces o dużym znaczeniu dla właścicieli gruntów, inwestorów i administracji publicznej. Rozgraniczenie przesądza o tym, gdzie kończy się prawo własności jednej osoby, a zaczyna drugiej.
Co to jest rozgraniczenie nieruchomości?
| Rozgraniczenie nieruchomości to postępowanie geodezyjno-prawne mające na celu precyzyjne ustalenie i utrwalenie granic między działkami, zwłaszcza gdy ich przebieg jest sporny lub nieudokumentowany. Rozgraniczenie ostatecznie reguluje zakres prawa własności każdego z właścicieli. |
Rozgraniczenie nieruchomości często bywa mylone z tzw. wznowieniem znaków granicznych. Różnica jest jednak istotna. Wznowienie granic wykonuje się wtedy, gdy istnieje dokumentacja geodezyjna potwierdzająca wcześniejsze ustalenie granicy, ale z czasem znaki graniczne zostały przesunięte, zniszczone lub zatarte. Rozgraniczenie natomiast jest konieczne, gdy przebieg granicy jest nieznany, sporny lub brak jest dokumentów pozwalających ją jednoznacznie ustalić. W praktyce rozgraniczenie to proces, w którym nie tylko odtwarza się stan istniejący, ale przede wszystkim rozstrzyga spór o własność gruntu.
Rozgraniczenie nieruchomości może być wszczęte:
- z urzędu – np. przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, gdy zachodzi potrzeba uporządkowania stanu prawnego nieruchomości;
- na wniosek właściciela działki – najczęściej w sytuacji sporu z sąsiadem lub przed planowaną inwestycją budowlaną, gdy konieczne jest jednoznaczne określenie granic.
Przepisy dotyczące rozgraniczenia określa ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, a samą procedurę prowadzi geodeta uprawniony, działający z upoważnienia organu administracji.
Etapy rozgraniczenia nieruchomości:
- Właściciel składa wniosek do urzędu gminy właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Organ administracyjny wydaje decyzję o wszczęciu postępowania i zleca wykonanie prac geodecie.
- Geodeta gromadzi dane z państwowego zasobu geodezyjnego, analizuje mapy, pomiary oraz wcześniejsze decyzje administracyjne.
- Kluczowym momentem jest spotkanie stron – właścicieli sąsiednich działek – na gruncie. Geodeta dokonuje pomiarów, wskazuje możliwy przebieg granic i sporządza protokół graniczny.
- Jeśli właściciele zgodzą się z ustaleniami, granica zostaje przyjęta i utrwalona w terenie oraz dokumentacji geodezyjnej.
- W razie braku zgody, geodeta przekazuje sprawę do organu administracyjnego, który wydaje decyzję o rozgraniczeniu. Strony mogą się od niej odwołać do sądu.
- Po ostatecznym ustaleniu granic dane są wprowadzane do ewidencji gruntów i budynków, co nadaje im moc urzędową.
Po zakończeniu rozgraniczenia właściciel ma obowiązek zachować trwałość znaków granicznych, ich samowolne usunięcie lub przesunięcie jest wykroczeniem.
